Latijn en Grieks.com
Latijn en Grieks.com
Latijn en Grieks.com

Seneca

Brief 28: Je neemt jezelf overal mee.

3.28.1.SENECA GROET ZIJN DIERBARE LUCILIUS. Denk je dat dit jou alleen overkomen is en verwonder je je hierover als iets ongehoords dat je ondanks je zo lange reis en afwisseling van omgeving toch niet je treurnis en zwaarmoedigheid hebt kunnen afschudden? Je moet je geest veranderen, niet je omgeving. Ook al steek je een eindeloze zee over, ook al 'wijken', naar de woorden van Vergilius,'landen en steden terug', waar je ook komt, je fouten zullen je volgen.
3.28.2. Socrates zei tegen iemand die over ditzelfde klaagde, 'Waarom verbaas je je erover dat reizen je niets opleveren, waar je toch jezelf meeneemt? Dezelfde oorzaak die je wegdreef bedrukt je nog steeds'. Wat kan een nieuwe omgeving helpen? Wat de kennismaking met steden of plaatsen? Tevergeefs pakt deze ongedurigheid uit. Je vraagt waarom die vlucht je niet helpt? Je neemt jezelf op die vlucht mee. Je moet je geest bevrijden van die last.
3.28.3. Je moet je voorstellen dat je geest in eenzelfde soort toestand verkeert als onze Vergilius die van de Sibylle beschrijft als ze al aangestoken en bezeten is en vol van een geestesgesteldheid die niet de hare is:
de zieneres loopt als een bacchante rond en probeert of ze uit haar borst
de grote god kan afschudden
Je gaat van hot naar haar om te proberen de last die je drukt af te schudden maar juist door die beweging wordt hij een nog grotere kwelling, zoals op een schip een stabiele lading minder zwaar is maar een ongelijkmatig gestouwde lading sneller die kant onder water drukt waarheen zij geschoven is. Alwat je doet, doe je jezelf aan en door de beweging zelf berokken je je schade; je schudt immers een zieke dooreen.
3.28.4. Maar wanneer je dat euvel hersteld hebt, zal elke verandering van plaats aangenaam worden. Ook al zal je verbannen worden naar de verste landen, gedumpt in de uiterste hoek van 'Verwegistan', je zult er een of andere gastvrije verblijfplaats vinden. Het is belangrijker als wat voor iemand je komt dan waarheen en daarom moeten we ons hart niet verpanden aan welke plek dan ook. We moeten leven met deze overtuiging: 'Niet voor n stekkie ben ik geboren, mijn vaderland is deze hele wereld'.
3.28.5. Als dat jou duidelijk is, zul je je er niet meer over verbazen dat je niet gebaat bent bij afwisseling van streken waarheen je achtereenvolgens verhuist uit afkeer van vroegere; de eerste de beste zou je bevallen hebben als je elke als de jouwe zou beschouwen. Nu reis je niet maar dool je en laat je je meeslepen en ruil je de ene plaats in voor de andere terwijl wat je zoekt, goed leven, overal thuis is.
3.28.6. Kan wel iets zo druk zijn als het forum? Toch kun je ook daar in rust leven, mocht dat nodig zijn. Maar als je over jezelf kunt beschikken, vlucht dan ver weg voor zelfs de aanblik en de nabijheid van het forum; want zoals besmette plaatsen zelfs de meest blakende gezondheid op de proef stellen, zo zijn zelfs voor een geest van goede wil maar nog niet volmaakt en krachtig sommige omstandigheden weinig heilzaam.
3.28.7. Ik ben het niet eens met diegenen die tot midden in de stroom gaan en het roerige leven tarten en dagelijks fier met moeilijke omstandigheden worstelen. De wijze zal die verdragen, maar niet opzoeken, en hij zal er de voorkeur aan geven in vrede te leven in plaats van in strijd. Het helpt weinig je eigen fouten af te werpen als je vervolgens met die van anderen slag moet leveren.
3.28.8. 'Dertig tyrannen', zegt de overlevering, 'hebben Sokrates in het nauw gedreven maar zijn geest niet kunnen breken'. Wat doet het ertoe om hoeveel tyrannen het gaat? De slavernij is n en dezelfde: wie daar verachting voor weet op te brengen is vrij bij een hoe grote menigte tyrannen ook.
3.28.9. Het is tijd te stoppen, maar eerst wil ik mijn bezorgloon betalen. 'Het begin van beterschap is het onderkennen van zijn fouten'. Uitstekend lijkt Epicurus mij dit gezegd te hebben. Want wie niet weet dat hij fout zit, wil niet verbeteren; je moet jezelf ontmaskeren voordat je kunt repareren.
3.28.10. Sommige lieden beroemen zich nog op hun fouten: denk je dat zij ook maar even nadenken over een verbetering die hun tekorten onder hun deugden tellen? Daarom: klaag jezelf zoveel mogelijk aan, stel een onderzoek in tegen jezelf. Speel eerst de rol van aanklager, vervolgens van rechter, tenslotte die van getuige decharge. Stoot jezelf af en toe voor het hoofd. Het ga je goed.

Statistieken

Vertalingen op de site: 6.642

Nieuw afgelopen maand: 3

Gewijzigd afgelopen maand: 42