Latijn en Grieks.com
Latijn en Grieks.com
Latijn en Grieks.com

Pallas > Druk 1: boek 3

Hoofdstuk 7 Sofokles Antigone 2A : Antigone is op heterdaad betrapt

Hier is degene die we zochten, die zij het werk heeft verricht. Wij hebben haar gepakt, terwijl ze hem begroef. Maar waar is Kreon? Hier komt hij op het juiste moment uit het huis terug naar buiten. Wat is er? In overeenstemming met welke gebeurtenis ben ik naar buiten gekomen? Koning, aan de mensen is er niets wat men onder ede kan ontkennen. Want het later inzicht logenstraft de mening; want ik had helemaal niet gedacht hierheen te zullen komen onder invloed van uw dreigementen, waardoor ik kortgeleden nog werd geteisterd. Maar,- de vreugde buiten en boven iedere verwachting lijkt helemaal niet in grootte op een ander genot- Ik ben gekomen, hoewel ik onder ede gezworen heb dit niet te doen, terwijl ik dit meisje meebreng dat werd betrapt terwijl ze het begrafenis ritueel uitvoerde. Deze keer werd er niet om geloot, maar deze onverwachte winst is van mij, niet van een ander. En nu, heerser, ondervraag haar en toon haar schuld aan, nadat je haarzelf gepakt zoals je het wil. En het is rechtvaardig dat ik vrij van schuld en bevrijd ben van deze straffen. Nadat je haar op welke manier er waarvandaan hebt gegrepen, breng je haar hierheen? Zij was de man aan het begraven. Nu weet je alles. Begrijp je werkelijk en formuleer je goed wat je zegt? Ja zeker, omdat ik heb gezien dat ze het lijk aan het begraven was, dat u verboden had te begraven. Spreek ik duidelijk en helder? En hoe werd ze gezien en hoe werd ze opgepakt, op heterdaad betrapt? Zodanig was de dood. Want toen wij kwamen, door jou bedreigd met die verschrikkelijke dingen, gingen wij, nadat we al het stof hadden opgeveegd dat het lijk bedekte en het klamme lichaam goed hadden blootgelegd zitten boven op een heuvelrug met de wind in de rug, omdat wij vermeden hadden dat de stank ervan ons zou treffen, terwijl de een de ander wakker hield met toegeschreeuwde scheldwoorden voor het geval dat iemand deze taak zou verwaarlozen. En dit duurde zoveel tijd, totdat de stralende cirkel van de zon midden aan de hemel ging staan en de hitte brandde. En toen vulde plotseling een windhoos de vlakte, nadat hij een stofwolk had opgetild van de aarde, een tot de hemel reikend onheil, terwijl hij al het gebladerte van de bos in de vlakte vernietigde en de grote hemel werd ermee gevuld. En nadat we onze ogen hadden gesloten, hielde wij door de goden gezonden plaag uit. En nadat deze zich na lange tijd verwijdert had, werd het meisje gezien en ze stootte als weeklacht een scherpe kreet van een vogel in bittere droefheid uit, zoals wanneer zij de ligplaats in het lege nest beroofd van de jongen ziet. Zo jammerde ook zij, met jammerklachten, toen ze het lijk zonder stof zag, en ze uitte verschrikkelijke vervloekingen tegen degenen die dit werk hadden verricht. En meteen bracht ze met haar handen droog zand en uit een goed gesmede bronzen schenkkan goot zij omhoog heffend een drievoudig plengoffer rondom het lijk. En toen we dit gezien hadden, snelden wij er toe en meteen maakten we samen jacht op haar, terwijl ze helemaal niet verschrikt was en we beschuldigden haar van haar daden van vroeger en die van nu. En zij ontkende niets, tegelijk aangenaam voor mij en tegelijk voor ook pijnlijk. Want om zelf ontsnapte zij aan ellende, is zeer aangenaam, maar om je vrienden in ellende te storten is pijnlijk, maar al dergelijke dingen zijn voor mij minder om te incasseren dan mijn eigen veiligheid.

2b) Antigone rechtvaardigt haar daad

Hé jij daar, geef jij toe, terwijl je naar de grond met je hoofd buigt, of ontken jij dat je dit gedaan hebt? Ik geef toe en dit gedaan te hebben ook ontken ik dit niet, jij mag je begeven waarheen je wil, vrij van en zonder zware schuld. Zeg jij mij niet uitgebreid, maar beknopt, wist je dat er was afgekondigd om dit niet te doen? Ik wist het: waarom zou ik het niet weten? Want het was algemeen bekend. En heb jij toch gewaagd deze wetten overtreden? Ja, want het was niet Zeus die het volgende berichtte en ook niet Dike die samenwoont met de goden beneden, zij stelden niet deze wetten op bij de mensen. En niet meende ik dat jou bevelen van zo’n kracht waren, dat hij die een sterveling is verheven kon zijn boven de ongeschreven en onvergankelijke wetten van de goden. Want deze zijn niet van nu en gisteren, maar ze leven voor altijd en niemand weet wanneer ze verschenen zijn. Terwijl ik het besluit van geen enkele man vrees, was ik niet van plan bij de goden gestraft te worden voor het overtreden van deze wetten: Want ik was me ervan bewust dat ik zou sterven- waarom niet – ook al had u dit niet aangekondigd. En als ik voor mijn tijd zal sterven, noem ik dat een winst. Hij, die zoals ik in veel ellende leeft, hoe behaalt die niet een winst door te sterven? Zo is het voor mij vrijwel geen smart om dit doodslot te krijgen. Maar als ik zou hebben verdragen dat mijn broer, nadat hij gestorven was, zou ik daarover verdriet hebben; Maar hierover heb ik geen verdriet. Maar als ik jou toeschijn dwaze dingen te doen, dan kan men wel zeggen, dat ik een dwaasheid bega in de ogen van een dwaas. Het karakter van een kind is duidelijk koppig uit een koppige vader. Zij weet niet te wijken voor rampen. Maar weet (toch) dat al te onbuigzame gedachtes meestal instorten evenals je zou kunnen zien dat de zeer harde ijzer zeer droog gegloeid door het vuur verbrijzeld is en meestal gebroken is. En ik weer dat de paarden niet boos zijn, nadat ze met de korte teugels gedresseerd werden. Want het is niet mogelijk om hoogmoedig te zijn voor hem, die ondergeschikt is aan anderen. En zij wist toen heel goed dat ze een misdaad beging, terwijl ze de uitgevaardigde wetten overtrad; Een tweede misdaad, toen ze dit had gedaan, was de volgende: namelijk hierop trots te zijn en te lachen om wat ze had gedaan. En nu ben ik zeker niet een man, maar is zij een man, als die eigenmachtige daden voor haar ongestraft zullen blijven. Maar ook al is zij een dochter van mijn zuster en al is zij verwanter aan ons dan de hele familie, hijzelf en de zuster zullen niet ontkomen aan een zeer slecht lot. Want nu beschuldig ik haar ook ervan dat ze even zeer plannen heeft gemaakt voor deze begrafenis. En roep haar nu; Want ik heb haar zojuist binnen gezien, terwijl ze waanzinnig was en niet bij haar verstand. Het hart van hen die helemaal niet juist in duisternis listig te werk gaan, is gewoon eerder als bedrieger betrapt te zijn. Maar ook haat ik het, wanneer iemand, nadat hij betrapt is op misdaden, dit vervolgens wil mooi praten.

3) Antigone’s Jammerklacht

Weten jullie dat niemand zou stoppen met gezangen en jammerklachten voor de dood, als spreken hierover nuttig was? Breng haar zo snel mogelijk weg, nadat jullie haar in een gewelfde graftombe hebben ingesloten, zoals ik heb gezegd, laat haar (dan) alleen en eenzaam achter, of ze verlangt nu te sterven, of (verlangt ze dat ze) levend in een zodanige grafwoning te wonen. Wij zijn wat betreft dit meisje onschuldig. In ieder geval zou zij beroofd zijn van het leven samen met ons hierboven. O graftombe, o bruidsvertrek, o ingegraven woonplaats, die mij steeds gevangen houdt, waarheen ik ga naar de mijnen, van wie Persefone het grootste aantal gestorvenen onder de doden heeft ontvangen. Als laatste van hen en verreweg de ellendigste, daal ik of, voordat het mij toekomende levensdeel voorbij is. Ik koester echter de hoop zeer, nadat ik door gekomen ben, dat ik welkom bij de vader zal komen, en geliefd voor jou, moeder, en welkom voor jou lieve broer. Want nadat jullie gestorven waren, heb ik jullie, nadat ik jullie had opgenomen, verzorgt en plengoffers op het graf gegoten. En nu Polyneikes, krijg ik zodanige dingen als loon, terwijl ik je gestalte de laatste eer bewijs. En toen heb ik inderdaad jou in de ogen van verstandige lieden op de juiste wijze eer bewezen. Want ik zou nooit deze inspanning tegen de wil van de burgers op me genomen hebben, als ik moeder was van kinderen en noch voor mij de echtgenoot zou wegrotte, nadat hij gestorven was. Op grond van welke principe leg ik dit? Er zou voor mij een andere echtgenoot en een kind van een andere man, als ik deze moest missen; Omdat mijn vader en moeder in de Hades verborgen zijn, zou nooit een broer kunnen opgroeien. Hoewel ik echter volgens zo’n wet buitengewoon heb geërfd, meende Kreon dat ik hiermee fouten maakte, en verschrikkelijke dingen durfde, lieve broer. En zo brengt hij me weg, nadat hij me met geweld heeft gevangen genomen, ongehuwd, zonder bruiloft, noch nadat ik een aandeel van het huwelijk noch in het grootbrengen van kinderen heb verkregen, maar zo ga ik verlaten van vrienden, de ongelukkige, levend naar de graven van de gestorvenen; Nadat ik welk recht van de goden heb overtreden? Waarom moet ik ongelukkige naar de goden kijken? Wie van de bondgenoten moet ik toespreken? Want ik kreeg immers de naam van goddeloosheid, hoewel ik mijn plichten deed. Maar als dit dus in de ogen der goden goed is, zal ik wel door mijn lijden tot het inzicht komen dat ik verkeerd heb gehandeld. Maar als zij hier fouten maken, mogen zij dan niet meer ellende ondergaan dan zij mij ten onrechte (slechte dingen) aandoen.

4a) De wisselvalligheid van het lot

Jullie die wonen rondom het paleis van Kadmos en Amfion, er is geen vorm van menselijke leven die ik ooit of zou kunne prijzen of zou kunnen bekritiseren. Want het lot richt op en werpt neer degene die gelukkig is en degene die ongelukkig is en niemand is voor de stervelingen een ziener van de omstandigheden die het leven bepalen. Want Kreon was eens benijdenswaardig, in mijn ogen althans, nadat hij dit land van KAdmos van vijanden had bevrijd, en nadat hij de volledige alleenheerschappij over het land had gegrepen, heerste hij, gezegend met de edele nageslacht van kinderen; En nu is alles voorbij. Want wanneer de mannen de levensvreugde door eigen toedoen verliezen, dan ben ik niet van oordeel dat deze leeft, maar beschouw ik het als een levend lijk. Want wees maar erg rijk wat betreft je huis, als je besluit, en leef maar met Koninklijke pracht en praal; Maar als het blij zijn met deze dingen afwezig is, dan zou ik hetgeen overblijft niet voor de prijs van de schaduw van rook kopen van een man in vergelijking met het genot. En wat is deze last voor de Koninklijke familie, die je voor ons komt brengen? Ze zijn dood. En zij die leven zijn schuldig aan het feit dat ze gestorven zijn. En wie is de moordenaar? En wie is degene die ligt? Vertel. Haimon is dood. Hij werd gedood door de hand van een bloedverwant. Door de hand van de vader of door zijn eigen hand? Zelf door zichzelf, omdat ik wrok koesterde jegens zijn vader wegens de moord. O ziener, hoe hebt u dus uw voorspelling waargemaakt! Nu dit zo is, is het zaak de andere dingen te overleggen. Maar zie, ik zie de ongelukkige Eurydike de echtgenote van Kreon dichtbij. Ze komt het huis uit naar buiten of omdat ze gehoord heeft over haar zoon of toevallig. O alle burgers, ik hoorde jullie woorden, terwijl ik naar de uitgang ging, om smeekgeboden uit te gaan spreken tot de goden Pallas Athena. En toevallig maakte ik de grendels los van de poort, zodat die geopend werd en een gesprek over een ramp van de familie trof mijn oren. En ik viel bang achterover in de armen van de dienaressen en ik viel flauw. Maar vertel mij opnieuw wat het verhaal was. Want ik zal luisteren, omdat ik niet onervaren ben met rampen.